Tijdens de conferentie kwamen het belangrijke verband tussen drugsgebruik en hiv/aids besmetting nauwelijks aan de orde. Toch geeft het laatste rapport van het United Nations Office on Drugs and Crime aan dat in een land als India 5 tot 10% van de hiv/aids besmetting veroorzaakt wordt door intraveneus drugsgebruik. Door sexuele contacten brengen drugsgebruikers de ziekte over op de rest van de samenleving, hetgeen in ontwikkelings-landen, waar nauwelijks aan aids voorlichting wordt gedaan, het gevaar oplevert van epidemische verspreiding.

Dus waarom hoorden we de afgelopen week in Bangkok zo weinig over dit aspect van de aids crisis?

Dit is met name te wijten aan het gebrek aan consensus over de integrale aanpak van de drugsproblematiek. Het internationale drugsbeleid is de afgelopen 40 jaar gedomineerd door de “War on Drugs”. Deze aanpak heeft echter nauwelijks geleid tot een afname van het drugsgebruik en drugsproductie. Toch wordt een groot deel van de publieke gelden voor drugsbeheersing uitgegeven aan bestrijding in plaats van aan maatregelen gericht op de gezondheidszorg die de verspreiding van deze verschrikkelijke ziekte zouden kunnen voorkomen. We hebben het wetenschappelijk bewijs dat spuitomruil programma’s en substitutie therapie de verspreiding van de ziekte voorkomen, wereldwijd worden deze programma’s echter weinig toegepast.

Waarom moeten in 2004, 20 jaar na de ontdekking van het virus en zijn verspreidingsmethoden, activisten demonstreren in Bangkok voor het verkrijgen van schone naalden voor drugsgebruikers terwijl we al jaren weten dat spuitomruil programma’s een effectieve manier zijn om de verspreiding van het aids virus tegen te gaan zonder dat het drugsgebruik in de hand werkt? Door geen aandacht en geen geld te schenken aan deze vorm van preventie werken regeringen en beleidsmakers mee aan de wereldwijde verspreiding van HIV.

Hoe kunnen we zeggen dat er meer geld nodig is voor de behandeling van aids slachtoffers als het huidige repressieve drugsbeleid maakt dat deze slachtoffers vallen?

De drie drugsverdragen van de Verenigde Naties erkennen het principe van de beperking van de medische, schadelijke gevolgen van drugsgebruik niet, zelfs niet in het licht van de huidige aids crisis en daarom wordt er internationaal geen geld aan uitgegeven.

Een vierde Internationale Conventie, voorgesteld door het British Institute for International and Comparative Law en de Senlis Council, een internationale denktank op het gebied van drugsbeleid, ondersteunt deze nieuwe aanpak gericht op de beperking van de schadelijke gevolgen van gebruik. Deze conventie zet een stap richting een integrale aanpak van de problematiek.

Het is traditie bij het Rode Kruis en de Rode Halve Maan om zich te laten leiden door de wetenschap – het pure bewijs dat iets werkt. Onze grote motivatie is levens te redden en lijden te verminderen, we hebben geen tijd om verzeild te raken in een ideologische strijd.

Drugsbeleid gebaseerd op gezondheidszorg werkt en is minder duur dan beleid gebaseerd op Justitie en Politie. Volgens een onderzoek van het Britse Ministerie van Binnenlandse Zaken levert elke pond die wordt uitgegeven aan behandeling van drugsgebruikers drie pond op in het Justitiële systeem. We moeten ervoor zorgen dat het toegepaste beleid het meest efficiënt gebruik maakt van de beschikbare fondsen.

Een nieuwe richting voor het internationale drugsbeleid zou een belangrijke stap zijn voor het bedwingen van de verspreiding van het aids-virus. Een substantieel deel van de financiële middelen in het internationaal drugsbeleid moet kunnen worden aangewend voor de preventie van hiv/aids en andere infectie ziekten. Drugsbeleid hoort eerder bij de Gezondheidszorg dan bij Justitie. Helaas toont de agenda in Bangkok aan dat dit internationaal nog lang niet wordt erkend.

Dr. Barra is Vice President van de Internationale Federatie van Rode Kruis en Rode Halve Verenigingen. Hij is arts en was in 2003 bestuurslid van het “Global Fund to fight AIDS, Tuberculosis and Malaria”. Hij was een van de eerste artsen in Italië die drugsgebruikers behandelde.